Buddywerking Vlaanderen is sinds 2011 structureel ingebed in 13 werkingsgebieden van de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) in Vlaanderen. Maar wat betekent dat precies? Tim Lamon, zorgdirecteur bij CGG Adentro, legt het ons uit. 

Dag Tim. Wanneer kwam jij in contact met Buddywerking Vlaanderen? 

Tim: “In 2010 startte ik als zorgdirecteur bij CGG Adentro. Zo leerde ik Buddywerking kennen. Hoewel het project pas in 2011 formeel werd ingebed in de werking van de CGG, werd het al in 1998 geïntroduceerd in Gent. Enkele pioniers richtten toen een lokale buddywerking op, als antwoord op de vermaatschappelijking van de zorg. Een ontwikkeling waarbij mensen met een psychische kwetsbaarheid niet langer uitsluitend      binnen een zorgcontext ondersteund worden, maar zo veel mogelijk opnieuw hun plaats  innemen in het gewone maatschappelijke leven.” 

Wat maakt Buddywerking volgens jou zo’n krachtig project?  

Tim: “Voor mensen met een psychische kwetsbaarheid is het niet altijd evident om aansluiting te vinden in de samenleving, waardoor die groep soms dreigt te vereenzamen. Buddywerking wil deze mensen uit hun isolement halen, hen een volwaardige plek geven in de samenleving met ondersteuning op maat, opnieuw laten aanhaken en deelnemen aan de maatschappij.” 

“Deelnemers ervaren opnieuw dat ze de moeite waard zijn voor iemand die tijd voor hen maakt en in hen gelooft en kunnen op die manier het vertrouwen in sociale contacten herwinnen. Het buddycontact kan bovendien een veilige oefenplek bieden voor sociale vaardigheden en helpen om opnieuw structuur of activiteiten op te nemen, sociale drempels te verlagen en stap voor stap het vertrouwen in de buitenwereld te vergroten. Soms zijn het kleine dingen die een groot verschil maken: samen een koffie drinken, gaan wandelen, een activiteit uitproberen of gewoon iemand hebben om ervaringen mee te delen.”      

Wat maakt de relatie tussen een buddy en een deelnemer zo uniek?  

Tim: “Buddywerking vertrekt vanuit een gelijkwaardige relatie tussen buddy en deelnemer, die niet uitsluitend om problemen of hulpverlening draait, maar juist      ruimte maakt voor plezier, wederkerigheid en gewone menselijke ontmoeting. Dat is op zich al heel waardevol.” 

“Ook voor de buddy is de gelijkwaardige ontmoeting verrijkend. De buddy haalt voldoening uit het zinvolle vrijwilligerswerk en is van betekenis voor de ander.” 

Buddywerking is een aanvulling op professionele zorg. Kan je dat uitleggen? 

Tim: “Waar professionele hulpverlening vaak focust op behandeling en herstel, biedt een buddy vooral nabijheid, ontmoeting en ondersteuning in het dagelijkse leven vanuit een gelijkwaardige relatie. Hulpverleners kunnen zorgvragers tijdens een lopend behandeltraject of in functie van informele nazorg toeleiden naar de buddywerking.” 

“De kracht zit in de complementariteit tussen professionele en informele zorg. Professionele hulpverlening kan niet alle noden beantwoorden die iemand tijdens een herstelproces ervaart. Een buddy kan aanwezig zijn op momenten en op domeinen waar professionele hulpverlening minder aanwezig is. Beide kunnen elkaar versterken. Een buddy is iemand die vertrouwen, tijd, nabijheid, gelijkwaardigheid, verbinding en een luisterend oor biedt. Professionals bieden hun expertise en verantwoordelijkheid vanuit de hulpverlening.” 

Zijn er valkuilen of uitdagingen? 

Tim: “We moeten erover waken dat Buddywerking niet gezien wordt als een goedkope vervanging voor professionele hulpverlening. De meerwaarde zit net in de combinatie: voldoende professionele ondersteuning waar nodig, aangevuld met menselijke verbinding en participatie in het gewone leven. Het is net de combinatie van formele en informele zorg die zo sterk is. Een buddy kan er zijn als mens voor de deelnemer, een professional is er als hulpverlener voor de zorggebruiker. Het is dus geen of-of verhaal, maar een en-en verhaal.” 

“Het vinden van voldoende vrijwilligers is een blijvende uitdaging. Er bestaan heel wat waardevolle vrijwilligersorganisaties die allemaal in dezelfde vijver vissen. Binnen de buddywerking kunnen deelnemers en vrijwilligers via de inbedding in de CGG rekenen op een professionele ondersteuning door een buddymedewerker. Deelnemers en vrijwilligers aan elkaar koppelen is maatwerk. Het is belangrijk dat het klikt tussen een duo. Om een sterke match te creëren, voeren we diepgaande gesprekken met potentiële deelnemers en buddy’s, waarbij we op zoek gaan naar gemeenschappelijke verwachtingen en interesses. Naast regelmatige ondersteuning van de duo’s, voorzien de buddymedewerkers ook een uitgebreid coachings-, intervisie- en vormingsaanbod voor de buddy’s.” 

Waarom vinden jullie het belangrijk om, als CGG, Buddywerking te blijven ondersteunen? 

Tim: “Buddywerking vertrekt vanuit een fundamenteel uitgangspunt van geestelijke gezondheidszorg: mensen zijn meer dan hun hulpvraag of diagnose. Vanuit het CGG      geloven we in herstelgerichte zorg. Herstel gaat niet alleen over klachten verminderen, maar ook over opnieuw betekenis vinden, relaties aangaan, deelnemen aan de samenleving en vertrouwen krijgen in zichzelf en anderen. Een buddy kan daar op een heel laagdrempelige en menselijke manier aan bijdragen. Buddywerking helpt bovendien mee het stigma doorbreken rond psychische kwetsbaarheid.” 

“De geestelijke gezondheidszorg staat voor grote uitdagingen. We zullen steeds meer moeten kijken naar hoe professionele en informele zorg elkaar kunnen versterken.           Hopelijk kunnen we blijven rekenen op voldoende middelen en omkadering, zodat de deelnemers en vrijwilligers de professionele ondersteuning kunnen blijven vinden bij de buddymedewerkers en we de kwaliteit kunnen blijven borgen. Daarnaast hoop ik dat Buddywerking kan blijven groeien in bekendheid, toegankelijkheid en erkenning. Wij blijven Buddywerking mee uitdragen als een volwaardige aanvulling op professionele zorg.” 

 

Share